فعالیت دست

(تاریخ مستندسازی – ۲۰۱۸)

اگرچه اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با کار می‌توانند در چندین ناحیه بدن (از جمله شانه‌ها، گردن، کمر و اندام تحتانی) رخ دهند، تمرکز این حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه بر روی دست، مچ و ساعد است.

حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه نشان داده شده در شکل ۱ بر اساس مطالعات اپیدمیولوژیک، روان‌فیزیکی و بیومکانیکی است و برای مشاغلی در نظر گرفته شده که ۴ تا ۸ ساعت در روز انجام می‌شوند. این حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه به‌طور خاص متوسط سطح فعالیت دست (HAL) و نیروی پیک نرمال‌شده (NPF) را در نظر می‌گیرد تا شرایطی را نشان دهد که باور بر این است تقریباً همه کارگران می‌توانند بدون اثرات سوء بر سلامتی‌شان، به طور مکرر در معرض آن قرار گیرند.

سطح فعالیت دست (HAL) بر اساس فرکانس به‌کارگیری دست و چرخه کاری (توزیع دوره‌های کار و استراحت) تعیین می‌شود. سطح فعالیت دست (HAL) می‌تواند توسط ناظران آموزش‌دیده بر اساس مقیاس رتبه‌بندی نشان داده شده در شکل ۲ و با در نظر گرفتن فرکانس به‌کارگیری دست، مکث‌های استراحت و سرعت حرکت تعیین شود. تنها به‌کارگیریی‌های دستی بیش از ۱۰٪ از قدرت ویژه پوسچر دست باید در نظر گرفته شوند. سطح فعالیت دست (HAL) همچنین می‌تواند بر اساس مطالعات تجربی رتبه‌بندی متخصصان، فرکانس فشار دست و چرخه کاری را محاسبه شود. چرخه کار بصورت زیر محاسبه می‌شود:

٪۱۰۰ × (زمان به‌کارگیری + زمان استراحت) / (زمان به‌کارگیری)

سطح فعالیت دست (HAL) را می‌توان به صورت زیر محاسبه کرد:

$HAL = 6.56 \space ln \space D \left[\dfrac {F^{1.31}}{1 + 3.18 \space F^{1.31}} \right]$

(D = چرخه کاری [درصد] و F = فرکانس به‌کارگیری دست [تعداد در ثانیه]) یا از جدول ۱ برآورد شود. مقادیر محاسبه‌شده HAL باید به نزدیکترین عدد صحیح گرد شوند.

نیروی پیک دست (PF) معمولاً یک مقدار بالای نیروی دست است که عموماً به عنوان نیروی صدک ۹۰ام به‌کارگیری شده توسط دست در طول دوره کاری در نظر گرفته می‌شود.

نیروی پیک دست بر روی مقیاسی از ۰ تا ۱۰ نرمال می‌شود که معادل ۰٪ تا ۱۰۰٪ از قدرت ویژه پوسچر دست برای جمعیت مربوطه (مردان، زنان، جوانان، مسن‌ترها، کارمندان اداری، کارگران کارخانه و غیره) است:

۱۰ × (قدرت مرجع ویژه پوسچر دست / نیروی پیک) = نیروی پیک نرمال‌ شده

نیروی پیک (PF) و نیروی پیک نرمال‌شده (NPF) را می‌توان با روش‌های زیر برآورد کرد:

• ارزیابی توسط ناظر آموزش‌دیده
• درجه‌بندی توسط کارگران با استفاده از مقیاس بورگ یا مقیاس آنالوگ بصری (برای تعریف به مستندات حد آستانه مراجعه کنید)
• اندازه‌گیری با ابزار دقیق مانند فشارسنج یا الکترومیوگرافی
• در برخی موارد محاسبه با روش‌های بیومکانیکی

این روش‌ها برای اندازه‌گیری نیروهای پیک تکراری طراحی شده‌اند. نیروهای پیک تصادفی که کمتر از ۱۰٪ از زمان رخ می‌دهند و مرتبط با نویز هستند، در نظر گرفته نمی‌شوند.

پوسچر دست تا حدی در حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه گنجانده شده است که بر قدرت تأثیر می‌گذارد. برای مثال، استفاده از پوسچر نیشگونی، انحراف مچ دست یا چرخش ساعد باعث کاهش قدرت می‌شوند و در نتیجه نیروی پیک نرمال‌شده افزایش خواهد یافت.

خط ممتد در شکل ۱ نشان‌دهنده آن دسته از ترکیبات نیرو و سطح فعالیت دست است که با شیوع قابل توجه اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط هستند. اقدامات کنترلی مناسب باید به کار گرفته شوند تا اطمینان حاصل شود که نیروی متناظر با هر سطح معینی از فعالیت دستی، زیر این خط ممتد قرار دارد.

تعیین یک حد آستانه که بدون تأثیرگذاری عمیق بر نرخ‌های کاری، از همه کارگران در همه شرایط محافظت کند، امکان‌پذیر نیست. بنابراین، یک حد اقدام در سطح پایین‌تری تعیین شده است که انجام کنترل‌های عمومی، از جمله نظارت و آموزش، برای سطوح بالاتر از آن توصیه می‌شود.

فرآیند

۱. وظایف مربوط به فعالیت دستی که در طول روز کاری انجام می‌شوند را شناسایی کنید. ممکن است یک یا چند وظیفه وجود داشته باشد و این وظایف در مجموع باید نمایانگر چهار ساعت یا بیشتر از کار باشند.

۲. برای هر وظیفه، بخشی از آن را انتخاب کنید که نمایانگر سطح متوسط فعالیت باشد. دوره انتخابی باید شامل چندین چرخه کاری کامل باشد. از فیلم‌برداری می‌توان برای مستندسازی و تسهیل ارزیابی شغل استفاده کرد.

۳. سطح فعالیت دست (HAL) را با استفاده از مقیاس نشان داده شده در شکل ۲ ارزیابی کنید. ارزیابی مستقل وظایف توسط سه نفر یا بیشتر و بحث در مورد نتایج، می‌تواند به دستیابی به ارزیابی دقیق‌تری نسبت به ارزیابی‌های انفرادی منجر شود.

۴. شغل را برای شناسایی به‌کارگیری پرقدرت دست و پوسچرهای دست متناظر با آن‌ها مشاهده کنید. پوسچرها و نیروها را با استفاده از ارزیابی ناظران، ارزیابی کارگران، تحلیل بیومکانیکی یا ابزار دقیق ارزیابی کنید. نیروی پیک نرمال‌شده (NPF) از تقسیم نیروی پیک مورد نیاز بر حداکثر نیروی نماینده برای آن پوسچر دست و ضرب نتیجه در ۱۰ به دست می‌آید.

۵. برای مشاغل دارای وظایف متعدد، می‌توان از میانگین‌ وزنی-زمانی (TWA) استفاده کرد.

• روش اول: محاسبه TWA برای HAL در تمامی وظایف و استفاده از بالاترین مقدار NPF مشاهده‌شده بین آن وظایف.
• روش دوم: محاسبه TWA برای شاخص نیروی پیک (PFI) هر وظیفه (به نکته‌ها مراجعه کنید).
• روش سوم: محاسبه TWA برای NPF در تمامی وظایف و به طور جداگانه، محاسبه TWA برای HAL در تمامی وظایف.

ملاحظات مربوط به سایر عوامل

در صورت وجود یک یا چند مورد از عوامل زیر، باید از قضاوت حرفه‌ای برای کاهش مواجهه به زیر حد اقدام استفاده کرد:

• حفظ پوسچرهای غیرخنثی مانند خم یا بازشدن مچ دست، انحراف مچ دست، یا چرخش ساعد
• تنش‌های تماسی
• دمای پایین
• ارتعاش

هر زمان که از حد آستانه تجاوز (TLV) شود یا بروز اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با کار افزایش یابد، باید اقدامات کنترلی مناسب به کار گرفته شوند.

نکته‌ها

حد آستانه (TLV) یا حد مجاز مواجهه و حد اقدام (AL) واقعی توسط شکل ۱ نشان داده شده‌اند. روش‌های جایگزینی برای بیان مقادیر حدی وجود دارد که برخی از آن‌ها در اینجا توضیح داده شده‌اند. در تمامی موارد، این مقادیر به سطح فعالیت دست (HAL) بین ۱ تا ۹ محدود می‌شوند.

۱. رابطه‌هایی برای خطوط حد آستانه و حد مراقبت:

$TLV:NPF = 5.6 - (0.56 × HAL)$

$Action \space Limit: NPF = 3.6 - (0.56 × HAL)$

یا تعریف هم ارز خطوط:

$NPF_{\,TLV} = 0.56 \space (10 - HAL)$

$NPF_{AL} = NPF_{\,TLV} - 2$

۲. شاخص نیروی پیک (PFI): مقدار بیشتر از ۱ به این معنی است که میزان مواجهه از حد مربوطه فراتر است:

$PFI_{\,TLV} = NPF/NPF_{\,TLV}$

$PFI_{AL} = NPF/NPF_{\,AL}$